yaz tatili cebini yormasın: gösterişçi tüketimden korunma

yaz tatili cebini yormasın: gösterişçi tüketimden korunma

yaz tatilinin amacı biraz dinlenmek, biraz yenilenmek, biraz da “oh be” demek. ama bazen işin içine sosyal medya, popüler mekanlar ve “oraya gidilmeden yaz sayılmaz” hissi girince tatil, keyiften çok gösteriye dönüşebiliyor.

bunun adı: gösterişçi tüketim.

gösterişçi tüketim nedir?

gösterişçi tüketim; bir şeyi gerçekten ihtiyacın olduğu ya da sana iyi geldiği için değil, başkalarına belli bir mesaj vermek için satın alma davranışı.

yani mesele bazen denize girmek değil, o beach’te görünmek.
bazen iyi yemek yemek değil, o masada story atmak.
bazen tatil yapmak değil, “ben buradayım” demek.

bu kavram ilk kez Thorstein Veblen* tarafından tanımlandığı için “Veblen etkisi” olarak da bilinir.

yaz tatilinde neden daha çok karşımıza çıkar?

çünkü tatil, gösterişçi tüketim için çok uygun bir alan. lokasyon, otel, restoran, beach, valiz, kıyafet… hepsi kolayca “statü göstergesine” dönüşebilir.

bu yüzden bazen:

• popüler olduğu için pahalı ama vasat yerlere gidilinebiliyor.

• dinlenmekten çok paylaşılabilir anlar kovalanabiliyor.

• bütçe, deneyime değil görünürlüğe harcanabiliyor.

• tatil bitince de geriye güzel anılardan çok kredi kartı ekstresi kalabiliyor.

cebine etkisi ne olur?

gösterişçi tüketim ilk anda keyifli gelebilir. sorun da burada zaten. çünkü harcama “gereksiz” gibi hissettirmez; hatta bazen kendini ödüllendirmek gibi görünür.

ama ödediğin paranın karşılığı gerçekten sana dönmüyorsa, cebinden çıkan sadece para olmaz. birikim fırsatı, rahatlık alanı ve sonraki planların da etkilenir.

özellikle tatili borçla finanse ediyorsan, birkaç günlük “iyi görünme” hali aylarca süren ödeme stresine dönüşebilir.

gösterişçi tüketimden nasıl korunursun?

tatil planı yaparken kendine şu soruları sor:

• “buraya gerçekten gitmek istiyor muyum, yoksa herkes gittiği için mi istiyorum?” 

• “bu harcama bana ne katacak?”

• “hiç kimse görmeyecek olsa yine de aynı parayı verir miydim?”

• “aynı keyfi daha uygun bir alternatifle yaşayabilir miyim?”

bir de küçük ama etkili taktik: büyük tatil harcamalarında hemen karar verme. 24 saat beklemek, anlık hevesle gerçek isteği ayırmaya yardımcı olur.

sonuç

tatil bütçeni baştan üçe ayırabilirsin: ulaşım-konaklama, günlük harcama ve esneme payı. esneme payını da “nasıl olsa harcanır” diye değil, gerekirse kullanılır diye düşün.

tatilden artan küçük bir tutar bile boşa gitmek zorunda değil. getirfinans’ta günlük kazandıran  hesapta değerlendirerek ya da dönemsel avantajları takip ederek bir sonraki planına ufak da olsa katkı sağlayabilirsin. üstelik getirfinans hesap kartı ile fiziksel harcamalarında %1 nakit iade kazanarak tatil harcamalarının bir kısmını geri almak da mümkün.

çünkü iyi tatil, en pahalı olan değil; döndüğünde hem kafanı hem cebini çok yormamış olandır.

**Bankacılık hizmeti Fibabanka tarafından verilmektedir. Detaylar için getirfinans.com

*Kaynak: Thorstein Veblen ve Gösterişçi Tüketim Kavramı