NET X BRÜT MAAŞ aradaki fark nerede?
nedir, neden aynı şey değiller?
maaş konuşulurken en çok karışan iki kavram var: brüt ve net.
işe alım sürecinde konuşulan miktarla hesabına yatan tutar aynı değilse, sebebi burada.
bir de brüt sistemine yeni geçenlerin tanıştıkları kötü bir sürpriz var:
yıl ilerledikçe maaşın aynı kalsa bile düşebilir.
gel, hepsini sakin sakin açalım.
brüt maaş nedir?
brüt maaş, çalışman karşılığında kesinti yapılmadan önce kazandığın toplam ücrettir.
sözleşmede ve bordroda yazan rakam budur.
ama bu tutarın tamamı senin cebine girmez.
çünkü bazı yasal ödemeler, maaş eline geçmeden yapılır.
net maaş nedir?
net maaş, gerçekten eline geçen tutardır.
brüt maaştan vergi ve primler düşüldükten sonra kalan para.
yani:
- kesintiler yapılır
- vergiler ödenir
- kalan tutar hesabına yatar
ay sonunda gördüğün rakam = net maaş.
net maaş ile brüt maaş arasındaki fark
farkın tek sebebi kesintilerdir.
Türkiye’de vergiler ve sosyal güvenlik primleri, maaş ödenmeden önce tahsil edilir.
işveren bu ödemeleri senin adına yapar.
brüt maaş → kesintiler → net maaş
sistem bu şekilde işler.
bazı ülkelerde brüt maaş doğrudan çalışana ödenir, vergiler sonradan bireysel olarak yatırılır. bizde süreç baştan tamamlanır.
yıl sonuna doğru maaş neden düşer?
çoğu çalışan için yılın ikinci yarısında tanıdık bir durum yaşanır:
brüt maaş değişmez ama net maaş azalır.
bunun en yaygın nedeni gelir vergisi dilimidir.
yıl boyunca kazanç arttıkça, daha yüksek bir vergi oranına geçilir.
sonuç olarak:
- aynı maaşı alırsın
- aynı işi yaparsın
- ama hesabına yatan para azalır
bu bir hata ya da sürpriz değil, sistemin doğal sonucu.
brüt maaştan yapılan kesintiler neler?
Türkiye’de brüt maaştan yapılan temel kesintiler şunlardır:
- SGK işçi payı
- işsizlik sigortası
- işçi payı
- gelir vergisi
- damga vergisi
asgari ücrette gelir vergisi ve damga vergisi uygulanmaz.
bu duruma karşı en sağlam yaklaşım: plan
maaşın yıl içinde düşebileceğini bilmek, aslında bir avantajdır.
çünkü bu durum harcama ve birikim planlamasıyla dengelenebilir.
amaç “daha çok kazanmak” değil, olan parayı daha iyi yönetmek.
örneğin:
- maaşın bir kısmını ayırmak
- bu tutarı tamamen kilitlemeden değerlendirmek
küçük farklar, yıl sonuna doğru yaşanan net düşüşü daha az hissettirir.
brütten nete örnek bir hesap
diyelim ki brüt maaşın 60.000 TL.
- SGK işçi payı (%14): 8.400 TL
- işsizlik sigortası (%1): 600 TL
- gelir vergisi (%15 varsayımıyla): 9.000 TL
- damga vergisi (%0,759): 455,40 TL
net maaş:
60.000 – 8.400 – 600 – 9.000 – 455,40 = 41.544,60 TL
yani ilanlarda gördüğün rakamla, ay sonunda gördüğün rakam arasındaki farkın matematiği bu.
küçük bir hatırlatma
maaş hesabına yattığında konu kapanmıyor.
para beklerken hiç çalışmazsa, zamanla değer kaybediyor.
eğer “kenarda dursun ama gerekirse ulaşabileyim” diyorsan,
getirfinans’ta bakiye günlük faiz kazanabiliyor.
para:
- erişilebilir kalıyor
- ama beklerken çalışıyor
yıl sonuna doğru maaş düşse bile,
önceden ayrılmış ve değerlendirilmiş bir bakiye, yükü hafifletiyor.net maaş ile çalışanların dikkatine!
son olarak… yıl içinde iş değiştiriyorsan, önemli bir detayı atlamaman gerekir.
gelir vergisi, işyerine değil kişiye bağlıdır.
yani önceki işyerinde kazandıkların, iş değiştirsen bile vergi hesabına dahil olur.ancak pratikte sık yaşanan durum şudur:
yeni iş yeri, gelir vergisi hesaplamasını yılbaşından sıfırdan başlatır.özellikle net maaş üzerinden anlaşan çalışanlar için bu durum sorun yaratabilir ve çalışana daha sonra vergi borcu çıkabilir. bu genelde bir hata değil, manuel olarak iletilmeyen bir bilgi yüzünden olur.
ne yapabilirsin?
iş değiştirirken, önceki işyerinden aldığın vergi matrahı bilgisini yeni iş yerine bildirmen yeterlidir.
bu içerik, yayımlandığı tarihte mevcut olan veriler esas alınarak hazırlanmıştır. içerikte yer alan değerlendirmeler ilgili tarihte geçerli olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Bu sayfada sunulan haberler ve bilgiler herhangi bir yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır.
26 Ocak 2026
5 dk okuma