harcama planların doğru mu: yaşam standardı enflasyonu (lifestyle creep) nedir?

maaşına zam geldi, terfi aldın ya da ek gelir elde etmeye başladın. ilk başta bütçenin rahatlayacağını düşündün. ancak birkaç ay sonra hesabına baktığında çok şey değişmediğini fark ettin.

gelirin arttı ama ay sonunda cebinde kalan para pek değişmediyse, bunun nedeni daha fazla kazanıyor olman değil; daha pahalı bir hayat yaşamaya başlamış olman olabilir.

işte buna yaşam standardı enflasyonu, yani “lifestyle creep” deniyor.

harcamalarındaki sessiz artış: lifestyle creep ile tanış

lifestyle creep veya Türkçesiyle yaşam standardı enflasyonu, gelir arttıkça harcamaların da onunla birlikte artması durumudur.

genellikle şu şekilde ortaya çıkar:

•  gelir azken harcamalara daha fazla dikkat edilir.

• gelir arttıkça önceden lüks görülen harcamalar normalleşmeye başlar.

• kazanılan para ihtiyaçları değil, giderek yükselen yaşam standardını finanse etmeye başlar.

işin zor tarafı ise bunun bir anda değil, yavaş yavaş gerçekleşmesidir.

çoğu insan daha fazla harcadığını fark eder. ancak daha pahalı yaşamaya alıştığını fark etmez.

yaşam standardı enflasyonunun 3 gizli belirtisi

1. gelirin artmasına rağmen birikimlerinin artmaması

maaşın enflasyonun üzerinde yükselmesine rağmen birikim hesabındaki rakamlar aynı kalıyorsa, gelir artışın harcamalar tarafından emiliyor olabilir.

2. “bunu hak ettim” harcamalarının sıklaşması

elbette zaman zaman kendini ödüllendirmek normaldir. ancak her yoğun iş haftasının, her başarının veya her stresli günün sonunda yapılan ödül harcamaları zamanla bütçede ciddi bir yer kaplayabilir.

3. lükslerin ihtiyaç gibi hissettirmeye başlaması

haftada bir alınan kahvenin her gün alınması, kısa mesafelerde bile taksi çağırmak, kullanılmayan abonelikleri iptal etmeyi gereksiz görmek...

bunlar tek başına büyük harcamalar olmayabilir. ancak yaşam standardı enflasyonu çoğu zaman tam da bu küçük değişimlerle ortaya çıkar.

lifestyle creep ile mücadele etmek zor mu?

aslında değil. önemli olan gelir artışlarını tamamen harcamalara yönlendirmemek.

bunun için şu yöntemleri deneyebilirsin:

• gelir artışının bir bölümünü doğrudan birikime ayır.

• yapmak istediğin harcamalarda 24 saat bekleme kuralı uygula.

• ay sonunda kalan parayı değil, maaş günü belirlediğin tutarı birikime aktar.

• bütçeni düzenli olarak gözden geçir.

• ihtiyaçlarla istekleri birbirine karıştırma.

yeni zam aldıysan bunun yarısını daha ilk günden birikime ayırmak, yaşam standardı enflasyonunun önüne geçmeyi kolaylaştırabilir.

gelir artışı gerçekten seni zenginleştiriyor mu?

gelir artışı tek başına finansal özgürlük sağlamaz.

çünkü daha fazla kazanmak ile daha fazla biriktirmek aynı şey değildir.

uzun vadede finansal hedeflerine yaklaşmanı sağlayan şey, gelirindeki artışın ne kadarını gelecekteki planlarına yönlendirebildiğindir.

yaşam standardı enflasyonu çoğu zaman büyük harcamalarla değil, zaman içinde normalleşen küçük kararlarla oluşur.

gelirini artırmak önemli bir başarıdır. ancak bu başarının kalıcı bir finansal avantaja dönüşmesi için, gelir artışlarının tamamını yeni harcamalara yönlendirmemek gerekir.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yazarların kişisel görüşlerine dayanmakta olup yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.